ریشه کلمه قهوه

لغت انگلیسی Coffee احتمالا از لغت عربی Qahva گرفته شده‌است و در اتیوپی به آن Bunn و یا Bunna(زبان «امحاریک» (Amharic) زبان مردم اتیوپی) و در زبان تیگرینیایی (Tigrinya) به آن Bunni و در زبانهای دیگر، نامهایی که همه از ریشه کلمه Bunn گرفته شده‌اند نامیده می‌شود. در واقع لغت عربی qahwa (قهوه) خلاصه شده کلمه «قهوه البن» qahwat al-bunn بوده که به معنی شراب گیاه بن است. چون در دین اسلام نوشیدن الکل نفی شده بود، قهوه به عنوانی جانشینی مناسب مورد استفاده قرار گرفت. بعدها کلمه عربی «قهوه» در زبان ترکی به «کهوه» Kahve معروف شد که همین کلمه در زبان ایتالیایی به Caffe و در زبانهای فرانسوی، پرتغالی و اسپانیای به نام Cafe مورد استفاده قرار گرفت. سابقه این لغات به دهه آخر قرن ۱۶ برمی گردد ولی لغت “Coffee” از اواسط دهه ۱۶۰۰ مورد استفاده قرار گرفت.

تاریخچه قهوه

تاریخچه قهوه

قهوه در سال ۸۵۰ میلادی کشف شد. گله‌داری اهل اتیوپی به نام کالدی متوجه شد بزهای گله او بعد از خوردن دانه‌های قرمز رنگ بوته‌ای محلی بسیار پرانرژی و رقص‌کنان گردش می‌کنند. کالدی از دانه‌ها خورد و همان نشاط و سرزندگی را تجربه کرد. می‌گویند کالدی نخستین فردی است که طعم قهوه را چشید. اگرچه در تاریخ اختلاف‌نظر هم وجود دارد و بعضی‌ها یمن را منشا اولیه تولید قهوه می‌دانند.
قهوه در گذر تاریخ
۱- نخستین کافی‌شاپ یا قهوه‌خانه جهان سال ۱۴۷۵ میلادی در استانبول امروزی برپاشد.

۲- یمن

قهوه به سرعت در کشورهای عربی مرسوم شد و در اواسط قرن ۱۴ میلادی به یمن راه پیدا کرد و به مدت ۳۰۰ سال همانند مردم اتیوپی از آن استفاده می شد. آب و هوا و خاک یمن مناسب جهت کاشت قهوه بود و شرایط مناسبی را داشت.

اولین بار قهوه  توسط پادشاه یمن در ۱۶۵۵ در قصر سلطان سلیمان در استانبول نوشیده شد. در قصر اتومان روش جدیدی برای نوشیدن قهوه ابداع شد. دانه های قهوه را روی آتش تفت می دادند و به خوبی آسیاب می کردند و ان را روی  ذغال طبخ می کردند. نوشیدن قهوه سریعا یکی از مراسم اصلی قصر شد و فردی که مسئول طبخ قهوه بود(قهوه چی باشی) مقام رسمی را در قصر پیدا می کرد که مسئولیت طبخ وسرو قهوه برای نزدیکان شاه بود و همچنین راز دار آنها نیز محسوب می شد که بعدها حتی به سمت وزیر قصر نیز بر گزیده می شد. قهوه به زودی به در خانه اشراف وسپس مردم عادی و اجتماع راه پیدا کرد.مردم قهوه سبز را می خریدند و ان را در خانه با تابه رُست می دادند و آسیاب می نمودند و در نهایت در قهوه جوش (جَزوه) آن را درست می کردند. قهوه بیشتر در قهوه خانه های استانبول باعث رواج آن به نقاط دیگر شد . نام قهوه خانه ها کیوا خان بود. در آنجا متنها و شعرهای زیبا خوانده می شد و هم چنین مردم با بازی شطرنج و تخته نرد سرگرم می شدند.

تاریخچه قهوه بلک کافی

۳- وین                                                                                                                                             در پایان معاصر دوم در سال ۱۶۸۳ ترکها بعد از عقب نشینی  مقداری از آذوقه و ۵۰۰ کیسه قهوه خود را رها کردند. یکی از فرماندهان که فکر می کرد  غذا سمی است دستور داد که آنها را در آب دانوب بیاندازند. خبر به یکی از اشراف زاده ها رسید که در طول محاصره جاسوس اتریش در ترکیه بود و به عنوان پاداش جاسوسی، آنهارا دریافت کرد. وی قهوه را به مردم وین شناساند و نحوه طبخ ان را آموزش داد.

۴ -لندن
برای اولین بار در سال ۱۶۳۷ قهوه به آکسفورد رفت و در میان استادان و دانشجویان محبوب شد و کلوب قهوه آکسفورد توسط آنان تاسیس شد.
در سال ۱۶۵۲ برای اولین بار یک یونانی به نام پاسگوا، قهوه خانه ای در لندن افتتاح کرد. کافه ها در لندن به مرکز فرهنگی و اجتماعی بدل شد و مردم نام این مکان را دانشگاه پنی نهادند. زیرا بسیاری از نویسندگان، هنرمندان، شاعران، سیاستمداران و حتی فلیسوفان آن را حمایت کردند و به ازای هر نفر یک پنی بابت ورودیه دریافت می شد.

تاریخچه قهوه بلک کافی

۵ -ونیز
اروپاییان اولین بار در سال ۱۶۱۵ طعم قهوه را چشیدند هنگامی که عده ای از بازرگانان آن را به ونیز آوردند. ابتدا قهوه توسط دوره گردان لیموناد در خیابان ها فروخته می شد و سپس در ۱۶۴۵ اولین قهوه خانه در ایتالیا باز شد.

۶ -پاریس
اولین بار در سال ۱۶۶۹ قهوه توسط سفیر ترکیه در فرانسه با نام خوش صحبت نکته دان سلیمان آقا به دربار فرانسه با عنوان نوشیدنی جادویی راه پیدا کرد. اولین قهوه خانه به نام PROCOPE در سال ۱۶۸۶ افتتاح شد که محلی برای شعر خوانی، ادبیات و نمایشنامه خوانی و موسیقی معرفی شد.

تاریخچه قهوه بلک کافی
۷- هلند
قهوه اولین بار در قرن ۱۷ از طریق یمن وارد هلند شد. هلند کشت قهوه در مستعمرات خود را در ۱۶۹۹ در جاوه اندونزی آغاز کرد و در سال ۱۷۱۱ اولین دانه های قهوه جاوه در بازار آمستردام فروش رفت. اولین کارخانه در سال ۱۶۶۰ سبکی منحصر بفرد و در باغی سرسبز افتتاح شد و محل دیدار بازرگانان و سرمایه داران شد. در دهه ۱۶۸۰ میلادی هلند قهوه را به کشورهای اسکاندیناوی که بالاترین مصرف سرانه قهوه در حال حاضر را دارند معرفی نمود.

۸ -آلمان
کافه BAUM از قدیمی ترین کافه های آلمان است که در سال ۱۶۹۴ افتتاح شد و طی سه قرن پاتوق بزرگانی چون گوته، باخ، سینک و … بوده است.
هم اکنون طبقه سوم آن تبدیل به مهم ترین موزه قهوه شده که ۳۰۰ سال تاریخ قهوه اکسون ها را در ۱۵ اتاق نشان می دهد.

۹ -قاره آمریکا
اولین بار در سال ۱۶۶۸ قهوه به آمریکا ی شمالی راه یافت و اولین کافه در ۱۶۹۶ به نام THE KIUYS ARMS در نیویورک افتتاح شد.
در سال ۱۷۱۴ لویی چهاردم قهوه جاوه را در باغ سلطنتی در پاریس کشت داد.
در سال ۱۷۲۳ یک فرانسوی قهوه را از باغ سلطنتی به جزایر مارتینی برد و از آنجا به جزایر کارائیب و آمریکای شمالی و جنوبی راه یافت.
در سال ۱۷۲۷ دریادار پرتقالی قهوه را به برزیل برد که هم اکنون برزیل ۳۵ درصد قهوه مورد نیاز دنیا را تامین می کند
و در سال ۱۷۳۰ بریتانیا قهوه را به جامایکا برد و در آنجا کشت داده شد.

نخستین دستگاه اسپرسوساز خانگی در سال ۱۸۲۲ در فرانسه ساخته شد. علاقمندان قهوه در کشور ایتالیا هم در ۱۹۰۵ شاهد ساخت نخستین دستگاه اسپرسوساز تجاری در کشورشان بودند.

۱۰- دو بار مصرف قهوه در سوئد بخاطر حمایت از اقتصاد ملی ممنوع شد در ۱۷۵۶ و طی ۱۸۱۷-۱۸۲۲ که موفق هم نبود.

۱۱- اکنون قهوه از معروف‌ترین و پرطرفدارترین نوشیدنی‌های جهان است. دوستداران این نوشیدنی در سراسر جهان سالانه بیش از ۴۰۰ میلیارد فنجان قهوه میل می‌کنند. بنابراین ادعای بیهوده‌ای نیست اگر بگوییم قهوه پس از نفت دومین مایع پرطرفدار جهان است!

۱۲- بزرگترین تولیدکنندگان قهوه در حال حاضر برزیل، کلمبیا، پورتوریکو، ویتنام، اندونزی (جاوه)، مکزیک و هند هستند. البته در ۷۰ کشور دیگر نیز قهوه در حجم کمتری تولید می‌شود. از جمله کاستاریکا، هندوراس، نیکاراگوئه، جامائیکا در جنوب و مرکز آمریکا، سوماترا و گینه‌نو در جنوب شرقی آسیا.

۱۳- و اما کشورهایی که بیشترین واردات قهوه را دارند ایالات متحد آمریکا، آلمان، ژاپن، فرانسه، اسپانیا و ایتالیا هستند.

۱۴- بیشترین میزان مصرف سرانه قهوه در فندلاند، دانمارک، نروژ، سوئد و استرالیاست.

۱۵ -قهوه در ایران

قهوه در در زمان صفویه جای خود را در میان نوشیدنی‌های روزانه ایرانیها باز کرد و نمونه‌ای است از ورود ایران به شبکه اقتصادی جهانی آن دوران. تا قرن نوزدهم که چای به نوشیدنی غالب مردم تبدیل شد، همچنان این ماده سیاه و تلخ بسته به منطقه جغرافیایی و طبقه اجتماعی دوستداران خود را داشت. امروزه نوشیدن انواع قهوه از جمله قهوه فرانسه، اسپرسو، کاپوچینو و قهوه فوری وشیرقهوه طرفداران زیادی پیدا کرده. البته قهوه ترک بخاطرمحبوبیت میان ایرانیان ارمنی از گذشته در میان مردم رایج بوده و بواسطه فال قهوه جایگاه خاص خود را داشته. امروز می‌توانید در تمام کافی‌شاپ‌ها و قهوه‌سراها به راحتی این نوشیدنی نشاط‌آور را پیدا کنید. انواع گلاسه‌ها از نوشیدنی‌های مورد علاقه مردم هستند.